Sandıktan Kayyuma › 2024–Bugün · Hibrit Devlet Zoru › Üsküdar, 2026
Üsküdar
İstanbul · 1 Ağustos 2026
İstanbul’un Üsküdar Belediyesinin CHP’li Belediye Başkanı Sinem Dedetaş 1 Ağustos 2026 tarihinde görevden uzaklaştırılır. Belediye, kayyum atanmadan AKP’ye geçer.
Üsküdar
Ne oldu?
Üsküdar’da 2024 yerel seçimleri sonrasında yaşananlar, bu çalışmada “hibrit devlet zoru” olarak tarif edilen çoklu müdahale biçiminin en somut örneklerinden birini oluşturur. 31 Mart 2024 seçimlerinde CHP adayı Sinem Dedetaş yüzde 49,9 oy alarak seçimi kazanmış ve AKP adayına yaklaşık 24 bin oy fark atmıştır. Ancak Dedetaş’ın daha sonra tutuklanmasının ardından belediye yönetimi, belediye meclisinin kendi içinden seçtiği CHP’li başkan vekiline geçmiştir. AKP’nin bu seçime yaptığı itiraz üzerine mahkeme başkanvekilliği seçiminin yenilenmesine karar vermiştir.
Yeni seçim sürecine girilirken belediye meclisindeki güç dengesi de değişmeye başlamıştır. CHP’nin 27, AKP ve MHP’nin toplam 17 üyeye sahip olduğu mecliste dört CHP’li üye AKP’ye geçmiştir. Yeni Parti İstanbul İl Başkanı Özgür Çelik, bu transferlerden biri için savcılık tarafından tutuklanma tehdidinde bulunulduğunun, bir başka üyenin hapishanedeki oğlunun serbest bırakılması karşılığında parti değiştirdiğinin konuşulduğunun, üçüncü bir üyenin ise yurt dışında bulunan oğlunun Türkiye’ye dönüşünün sağlanacağı yönünde kendisine vaatte bulunulduğunu ileri sürmüştür. Dördüncü transfer için de para aldığı yönünde iddialar basına yansımıştır. Çelik ayrıca bu dört kişinin ailelerinin ve yakınlarının kendilerini etkilemesini engellemek amacıyla bir otelde polis eşliğinde tutulduklarını öne sürmüştür.
Başkanvekilliği seçiminin yapılacağı tarihten hemen önce üç CHP’li belediye meclisi üyesi gözaltına alınmış, bunlardan ikisi tutuklanmıştır. Böylece meclisteki sayı 21’e 21 eşitlenmiştir. CHP ve Yeni Parti grubunun ilk seçime katılamaması üzerine seçim ertelenmiş, 8 Eylül’de yapılan oylamada AKP adayı 23’e 19 oyla başkanvekili seçilmiştir. Yeni Parti İl Başkanı ayrıca AKP adayına oy veren bazı meclis üyelerinin savcılık ve iş ilişkileri üzerinden tehdit edildiğini ileri sürmüştür.
Üsküdar örneğini ayrıksı kılan, belediye yönetiminin tek bir işlemle değil, farklı müdahale araçlarının art arda ve birbirini tamamlayacak biçimde devreye girmesi sonucunda el değiştirmiş olmasıdır. Seçilmiş belediye başkanının tutuklanması, başkanvekilliği seçiminin iptali, parti transferleri, meclis üyelerinin gözaltına alınması ve tutuklanması ile tehdit, şantaj ve rüşvet iddiaları aynı süreçte iç içe geçmiştir. Bu nedenle Üsküdar vakası, kayyum atanmadan da seçimle oluşmuş yerel temsil aritmetiğinin değiştirilebildiğini ve “hibrit devlet zoru”nun farklı araçların bileşimi olarak nasıl işleyebildiğini gösteren çarpıcı bir örnektir.
Eylem Kronolojisi
1 Ağustos 2026
Görevden uzaklaştırma
İçişleri Bakanlığınca görevden uzaklaştırıldı.
yak. Eylül 2026
Gözaltı
Başkanvekilliği seçiminden hemen önce üç CHP’li belediye meclisi üyesi gözaltına alındı, ikisi tutuklandı.
8 Eylül 2026
El değiştirme
Mahkemenin seçimi yenileme kararı, dört CHP’li üyenin AKP’ye geçmesi ve meclis üyelerinin tutuklanmasının ardından AKP adayı 23’e 19 oyla başkanvekili seçildi.