↑↓ seç↵ açCtrlK aç/kapat

Sandıktan Kayyuma › 1980–1984 · 12 Eylül › 12 Eylül 1980: Bütün belediye başkanlarının görevden alınması

KayyumToplu müdahale1980–1984Görevine son verilmesiMeclis feshiKayyum ataması

12 Eylül 1980: Bütün belediye başkanlarının görevden alınması

Bütün belediyeler · 12 Eylül 1980

12 Eylül 1980 Darbesi’yle bütün belediye başkanlarının görevine son verilir, belediye meclisleri feshedilir ve yerlerine atama yapılır. 25 Eylül 1980 tarihli 2303 sayılı Kanun bunu 12 Eylül’den geçerli olarak hukuka geçirir. Atananlar 25 Mart 1984 yerel seçimlerine kadar görevde kalır.

Kapsam
Bütün belediyeler

Vaka değildir: vaka sayılarına, haritaya ve müdahale türü sayımlarına girmez.

Kayyum
Atanmış belediye başkanı (görevli ya da emekli kamu görevlileri, serbest meslek sahipleri)09.1980 – 25.03.1984

Ne oldu?

Söz konusu olan belediyeler olduğunda ise 12 Eylül darbe yönetimi, tıpkı 27 Mayıs darbesinde olduğu gibi bütün belediye başkanlarını görevden alır ve yerlerine kayyum atar. Darbeyle aynı gün bütün belediye başkanlarının görevlerine son verilirken darbeden 13 gün sonra 25 Eylül 1980 tarihinde kabul edilen 2303 sayılı “3 Nisan 1930 Tarih ve 1580 Sayılı Belediye Kanununa Ek Kanun” adını taşıyan Kanun’la da bunun yasal kılıfı uydurulur.

Belediyelere atanan kayyumlar 25 Mart 1984 tarihinde yapılan yerel yönetim seçimlerine kadar görevlerinde kalırlar.

Darbe yönetiminin belediyelere müdahalesi bütün seçilmiş belediye başkanlarının görevden alınmasıyla sınırlı kalmaz. Kürt siyasal hareketi ve sol/devrimci, demokrat çevrelerle ilişkili bazı belediye başkanları ayrıca gözaltına alınır ve tutuklanırlar. Diyarbakır Belediye Başkanı Mehdi Zana, Urfa Belediye Başkanı Feridun Yazar, Lice Belediye Başkanı Nazmi Balkaş ve Cizre Belediye Başkanı Sabri Vesek darbe döneminde tutuklanan belediye başkanları arasındadır. Hilvan’da daha darbeden önce görevden alınarak yerine kaymakam atanmış olan Nadir Temel de 12 Eylül sonrasında tutuklanarak Diyarbakır Cezaevi’ne gönderilir. Böylece darbe, bir yandan bütün seçilmiş yerel yönetimleri toptan ortadan kaldırırken, diğer yandan Kürt ve sol siyasal hareketlerle özdeşleşmiş bazı yerel yöneticilere yönelik daha doğrudan bir cezalandırma pratiği de uygular.

Eylem Kronolojisi

12 Eylül 1980

Görevine son verilmesi

Darbeyle aynı gün bütün belediye başkanlarının görevine son verildi; 2303 sayılı Kanun başkanları 12 Eylül 1980’den itibaren görevden alınmış saydı.

12 Eylül 1980

Meclis feshi

2303 sayılı Kanun’a göre mevcut belediye meclisleri 12 Eylül 1980’den itibaren feshedilmiş sayıldı; meclislerin görevleri belediye encümenlerine verildi.

Eylül 1980

Kayyum ataması

Görevden alınan başkanların yerine, sıkıyönetim komutanlarının istemlerine uygun olarak il merkezlerinde İçişleri Bakanlığınca, diğer yerlerde valilerce atama yapıldı.

Ayrıca Hedef Alınan Başkanlar

  • Mehdi Zana
  • Feridun Yazar
  • Nazmi Balkaş
  • Sabri Vesek
  • Nadir Temel

Kaynak göster