Sandıktan Kayyuma › 1978–1980 · 12 Eylül'e Doğru › Ağrı, 1980
Ağrı
Ağrı · Nisan 1980
14 Ekim 1979 ara seçiminde seçilen bağımsız aday Urfan Alpaslan, Nisan 1980’de gözaltına alınıp tutuklanır. 2 Mayıs 1980’de Bakanlar Kurulu Ağrı Belediyesi için mansup uygulamasına geçer, görev Ağrı Valisine verilir; Alpaslan tahliye edildikten sonra da göreve dönemez.
Ağrı, Karaköse, Bayazıt
Ne oldu?
1977 yerel seçimlerinde Ağrı Belediye Başkanlığını Adalet Partisi adayı Zübeyt Sarı kazanır. 1979’da Sarı’nın koltuğu boşalır (Sarı’nın belediye başkanlığının hangi nedenle sona erdiği henüz netleştirilememiştir). Başkanlığın boşalmasının ardından 14 Ekim 1979’da yapılan ara seçimde, sosyalist Kürt hareketlerinin desteklediği bağımsız aday Urfan Alpaslan belediye başkanı seçilir (Yıldız, 2022).
Alpaslan’ın görev süresi de uzun sürmez. 7 Nisan 1980’de Ağrı Belediyesi İşletme Binası çevresinde meydana gelen silahlı olaylarda yaşamını yitirenler olur. Güvenlik güçlerinin belediye binasında yaptığı aramada silahlar ele geçirilir ve olayla ilgili soruşturmada Belediye Başkanı Urfan Alpaslan da gözaltına alınır. Alpaslan daha sonra tutuklanarak Erzurum’a gönderilir ve yaklaşık 47 gün tutuklu kalır.
Alpaslan hakkındaki yargılama henüz sonuçlanmadan belediye yönetimine merkezî müdahale gelir. 2 Mayıs 1980 tarih ve 8/809 sayılı Bakanlar Kurulu kararıyla Ağrı Belediyesi için mansup uygulamasına geçilir. Mayıs ayında alınan bir diğer kararla belediye başkanlığı görevinin Ağrı Valisi tarafından yürütülmesi kararlaştırılır.
Urfan Alpaslan yaklaşık 47 günlük tutukluluğun ardından serbest bırakılmasına rağmen belediye başkanlığı görevine dönemez. Dönemin basınına yaptığı açıklamada, tahliye sonrasında Anayasa gereği görevine başlaması gerektiğini ancak Bakanlar Kurulu’nun “başkanlık boş kalmasın” gerekçesiyle belediye başkanlığı görevini Ağrı Valisi’ne verdiğini belirtir ve bu işleme karşı Danıştay’a başvurduğunu açıklar. Böylece Ağrı örneğinde, hakkında henüz kesinleşmiş bir hüküm bulunmayan seçilmiş bir belediye başkanının tutuklanması, belediyenin merkezî atamayla yönetilmesine gerekçe oluşturmuş; başkan tahliye edildikten sonra da bu uygulama sürdürülmüştür.
Eylem Kronolojisi
Nisan 1980
Gözaltı
7 Nisan 1980’de belediye işletme binası çevresindeki silahlı olaylarla ilgili soruşturmada gözaltına alındı.
yak. Nisan 1980
Tutuklama
Tutuklanarak Erzurum’a gönderildi; yaklaşık 47 gün tutuklu kaldı.
2 Mayıs 1980
Mansup reis ataması
2 Mayıs 1980 tarih ve 8/809 sayılı Bakanlar Kurulu kararıyla mansup uygulamasına geçildi; 13 Mayıs 1980’de yayımlanan kararnameyle belediye başkanlığı görevi Ağrı Valisine verildi.
Eksik Bilgi
Henüz ulaşılamadı
- Önceki başkanın ayrılışı. 1977’de seçilen Zübeyt Sarı’nın belediye başkanlığının hangi nedenle sona erdiği saptanamadı.