↑↓ seç↵ açCtrlK aç/kapat

Sandıktan Kayyuma › 1978–1980 · 12 Eylül'e Doğru › Malatya, 1978

Mansup Reis1978–1980SuikastMansup reis atamasıSeçimin ertelenmesi

Malatya

Malatya · 17 Nisan 1978

Bağımsız Belediye Başkanı Hamit Fendoğlu 17 Nisan 1978’de bombalı paketle öldürülür; ertesi gün Başkan Yardımcısı Mehmet Naci Şavata mansup olarak atanır. Ertelenen seçim ancak 10 Şubat 1980’de yapılır.

Malatya

Görevden Alınan Belediye Başkanı
Hamit Fendoğlu
Mansup Reis
Mehmet Naci ŞavataBelediye Başkan Yardımcısı · 18.04.1978 – 09.02.1980

Ne oldu?

11 Aralık 1977 yerel seçimlerinde Hamit Fendoğlu (Hamido olarak da bilinir), Adalet Partisi, Millî Selamet Partisi ve Milliyetçi Hareket Partisi’nin desteğini alan bağımsız aday olarak Malatya Belediye Başkanı seçilir. Daha önce Adalet Partisi milletvekilliği de yapmış olan Fendoğlu, sağ siyasal çevrelerle ilişkili güçlü bir yerel siyasetçidir. 17 Nisan 1978 akşamı Ankara Emek Postanesi’nden kendisine gönderilen paketi evinde açması üzerine meydana gelen patlamada Fendoğlu ile gelini ve iki torunu yaşamını yitirir.

Hamit Fendoğlu suikastı hiçbir zaman aydınlatılamaz ve failleri bulunamaz. Ancak olayın tekil bir siyasal cinayet olmadığına işaret eden güçlü göstergeler bulunmaktadır. Fendoğlu’na gönderilen bombalı paketle aynı nitelikteki paketlerin aynı günlerde CHP’li bir yerel siyasetçiye, bir emniyet yöneticisine ve bir iş insanına da gönderilmiş olması, saldırıların basit bir sağ-sol çatışması olarak açıklanmasını güçleştirmektedir. Nitekim Fendoğlu’nun ailesi yıllar sonra suikastı “derin devlet” ve Ergenekon yapılanmasıyla ilişkilendirmiş (Ülkücü Dünya, 2011); ülkücü hareketin önde gelen isimlerinden Muhsin Yazıcıoğlu da Fendoğlu suikastını Çorum ve Maraş olaylarıyla birlikte kontrgerilla faaliyetleri arasında değerlendirmiştir (Kılıç, 2008).

Fendoğlu’nun öldürülmesinin hemen ardından, 17 Nisan günü, Malatya’da Alevilerin ve sol kimliğiyle bilinen kişilerin yaşadığı mahallelere ve demokratik kurumlara yüzleri maskeli kişilerin öncülüğünde organize şiddet başlatılır. Bu olaylar esnasında 14-15 yaşlarındaki üç Alevi genci arabayla kaçırılır ve daha sonra cesetleri tren raylarının üzerinde parçalanmış halde bulunur. Olaylar 20 Nisan akşamına kadar sürer. 8 kişi yaşamını yitirirken, 20’si ağır 100’den fazla insan yaralanır. 100 işyeri ve konut tamamen olmak üzere 960 işyeri ve konut tahrip edilir (TBMM Tutanak, 1978; Ülkücü Dünya, 2011).

Olayların organize olduğu birçok iddia sonradan dile getirilir, gün yüzüne çıkar. Yapılan teknik incelemelerde Fendoğlu’na gönderilen paketlerdeki bombaların sadece diğer üçüyle sınırlı olmadığı İstanbul Üniversitesi ile Ankara Devlet Mimarlık ve Mühendislik Akademisi çevresindeki önceki saldırılarda kullanılanlarla aynı özellikleri taşıdığı da belirlenir. Dönemin haberlerinde ve daha sonra Meclis tutanaklarına yansıyan tartışmalarda, bu tür bombaların Ankara Nükleer Araştırma Merkezi’nde üretilmiş olabileceği iddiasıyla merkezde arama yapıldığı ve aralarında orada çalışmakta olan Ülkü Ocakları eski Genel Başkanı Muharrem Şemşek’in de bulunduğu bazı çalışanların gözaltına alındığı belirtilir (TBMM Tutanak, 1978). Şemşek ve diğer şüpheliler daha sonra serbest bırakılırlar ve Fendoğlu suikastı faili meçhul olarak sonuçlanır.

Fendoğlu’nun suikast sonucu öldürülmesinin ardından yerine Belediye Başkan Yardımcısı olan Mehmet Naci Şavata mansup olarak atanır ve 18 Nisan 1978-9 Şubat 1980 tarihleri arasında mansup belediye başkanı olarak görev yapar. Ertelendiği için yapılamayan seçimler ancak 10 Şubat 1980 günü yapılır ve bağımsız aday olan Fendoğlu’nun kardeşi İbrahim Fendoğlu belediye başkanı seçilir.

Eylem Kronolojisi

17 Nisan 1978

Suikast

Ankara Emek Postanesi’nden gönderilen bombalı paketin evinde patlaması sonucu Fendoğlu, gelini ve iki torunuyla birlikte öldü. Suikast faili meçhul kaldı.

18 Nisan 1978

Mansup reis ataması

Belediye Başkan Yardımcısı Mehmet Naci Şavata mansup belediye başkanı olarak atandı.

yak. 1978

Seçimin ertelenmesi

Boşalan başkanlık için yapılması gereken seçim ertelendi; seçim ancak 10 Şubat 1980’de yapıldı.

Eksik Bilgi

Henüz ulaşılamadı

  • Seçimin ertelenmesi. Seçimin hangi kararla, hangi tarihte ve kaç kez ertelendiği saptanamadı. Kronolojide yaklaşık olarak 1978 yazıldı.

Kaynak göster